Jesteś tutaj: Język polski » Gimnazjum » Wiersze » Do trupa (J. A. Morsztyn)

Do trupa (J. A. Morsztyn)

Podmiot liryczny zwraca się do trupa leżącego na katafalku, wokół którego rozstawiono płonące świece. Jego twarz przykryta jest kirem (suknem żałobnym), a ręce, zgodnie ze zwyczajem, splecione na piersiach. Taki adresat tekstu z góry wyklucza możliwość porozumienia. Utwór jest monologiem lirycznym.

Wiersz składa się z czterech strof. Dwie pierwsze podkreślają podobieństwa (paralelizmy) między trupem a podmiotem lirycznym:

TY - JA

- zabity „strzałą śmierci” - zabity „strzałą miłości”

- „krwie” (nie masz) - „nie mam rumianości”

- „jawne świece” - „płomień skryty”

- „na twarz suknem (...) nakryty” - „zmysły w okropnej ciemności”

- „związane ręce” - „rozum łańcuchem powity”

Trzecia i czwarta zwrotka wskazują przeciwieństwa:

TY - JA

- „milczysz” - „mój język kwili”

- „nic nie czujesz” - „cierpię ból”

- „lód” - „w śreżodze” (upał)

- „się rozsypiesz prochem” - „nie mogę (...) rozsypać popiołem”

Kompozycja wiersza oparta jest na zasadzie kontrastu. Człowiek zakochany zestawiony jest z trupem, złożonym w cmentarnej kaplicy. Zasadę tę (kontrastu) poeta realizuje przez wykorzystanie antytezy. W zwrotce pierwszej i drugiej służy ona podkreśleniu podobieństw, w trzeciej i czwartej zaś wskazaniu przeciwieństw. Dwa pojęcia, dwa stany duszy i ciała - miłość i śmierć - zostały w tym wierszu porównane, by udowodnić, że lepiej być trupem niż nieszczęśliwie zakochanym. Ostatnia strofa jest niejako podsumowaniem rozważań podmiotu lirycznego (puenta), jego zwrotu do trupa: „Ty się rozsypiesz prochem w małej chwili”, on zaś - podmiot liryczny - w dalszym ciągu będzie żył i zmagał się ze swoimi problemami.

Wiersz J. A. Morsztyna jest przykładem barokowego konceptyzmu (od koncept, czyli pomysł), który zakładał, że podstawą poezji jest celny, niezwykły pomysł. Ma on czytelnika zdziwić, zaskoczyć, nawet wzbudzić niesmak, ale go poruszyć.

Do trupa ma formę sonetu. Jest to utwór liryczny, składający się z czternastu wersów, podzielonych na dwie strofy czterowersowe i dwie trzywersowe o stałym układzie rymów (abba, cdd).

Lista działów - Język polski

Lista działów - Język polski

Ostatnio oglądane

Ostatnio oglądane

Ten portal korzysta z plików cookies w celu umożliwienia pełnego korzystania z funkcjonalności serwisu, dopasowania reklam oraz zbierania anonimowych statystyk. Obsługę cookies możesz wyłączyć w ustawieniach Twojej przeglądarki internetowej. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z ustawieniami przeglądarki.

Zamknij