Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej
Jesteś tutaj: Język polski » Gimnazjum » Wiersze » Dziewczyna (B. Leśmian)

Dziewczyna (B. Leśmian)

Utwór Bolesława Leśmiana to fabularna opowieść (narracja) o dwunastu braciach, którzy usłyszeli za murem głos Dziewczyny. Postanowili więc go zburzyć, by ją uwolnić. Choć pracowali nieprzerwanie, nie osiągnęli celu. A kiedy pomarli, ich dzieło podjęły cienie, bijąc w mur dzień i noc. Gdy śmierć zabrała także cienie, młoty same kontynuowały pracę. Aż wreszcie mur runął, lecz okazało się, że za nim nic nie ma. Opowieść ta łączy w sobie elementy realne (bracia, ich uparte dążenie do celu, śmierć) z nierealnymi, baśniowymi (mur, który „bada się od marzeń strony”, Dziewczyna, która nie istnieje, podobna do księżniczki, dwunastu braci).

Nie da się precyzyjnie określić miejsca i czasu przedstawionych zdarzeń. Można mówić o kilku wymiarach czasowych - czas pracy braci, potem ich cieni, a na koniec młotów. A także o co najmniej dwóch schematycznie zarysowanych przestrzeniach: świecie rzeczywistym, w którym żyją bracia, i nierealnym, gdzie egzystuje Dziewczyna. Pomiędzy nimi stoi mur, a kiedy runie, te dwa światy wzajemnie się przenikną.

Taka kreacja świata przedstawionego, występujących w nim postaci oraz zdarzeń sugeruje, że mają one charakter alegoryczny i symboliczny, ukryty. Można się pokusić o następującą ich interpretację:

- Dziewczyna - symbol celu, ale bliżej nieokreślonego;

- dwanaście - w symbolice biblijnej doskonałość,

- młot - alegoria siły,

- sen - proroctwo, ale też oszustwo, ułuda, opatrznie zrozumiana wróżba;

- cień - np. w folklorze siedlisko istoty życia w człowieku.

Przesłanie tekstu można więc odczytać co najmniej na dwa sposoby:

- świat jest „niedobry”, człowiek zaś skazany na tragiczny los, jego życie wypełnia daremny wysiłek, by osiągnąć jakikolwiek cel, ale łudzi się tylko, wszelkie jego poczynania są z góry skazane na niepowodzenie (wersja pesymistyczna)

lub też:

- wiara w sen, marzenie ma sens; trzeba sobie wytyczać cele, podejmować działania, nawet jeśli nie gwarantują zwycięstwa, dlatego „Potężne młoty legły w rząd na znak spełnionych godnie trudów” (legły godnie, bo wypełniły swój obowiązek). Istotą świata jest bowiem nie poznanie, lecz działanie, twórczość (wersja optymistyczna).

Można też pokusić się o taką interpretację:

- sny ułudne i kłamliwe wprowadziły w błąd, ponieważ obiecywały życie pozagrobowe, a „tam” nie ma nic. To były tylko nasze domysły i wyobrażenia.

Dziewczyna Leśmiana przybiera formę ballady filozoficznej, ponieważ jest opowieścią fabularną, umiejscowioną w nieokreślonym jednoznacznie miejscu i czasie. Postacie i zdarzenia pozbawione są indywidualnych cech, stając się przykładem postaw typowych (alegoria), ogólnych. Świat realny łączy się ze światem nierealnym, a centrum opowieści stanowi niezwykłe, tajemnicze wydarzenie. Przymiotnik „filozoficzna” sugeruje, że wymowa tekstu jest nietypowa, odwołuje się do rozważań filozofów nad sensem ludzkiego życia.

Dość niezwykłe jest też samo zakończenie tekstu, narrator zwraca się do „ciebie”, czego zwykle nie czyni narrator w balladzie. Liryczne „ty” jest więc czytelnikiem wiersza, który zastanawia się nad sensem własnego życia i istotą „zaświatów”, albo autorem tej opowieści, sceptycznym wobec świata, jaki stworzył.

Wiersz jest zbudowany z 24 dystychów (strof dwuwersowych), poeta zastosował rymy parzyste: doliny - Dziewczyny, losu - głosu. Dzięki regularnej budowie wiersz jest bardzo rytmiczny.

Lista działów - Język polski

Lista działów - Język polski

Ostatnio oglądane

Ostatnio oglądane
Na swoich stronach GRUPA INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp.k. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies. Zamknij