Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej
Jesteś tutaj: Język polski » Gimnazjum » Lektury » Kamienie na szaniec (A. Kamiński)

Kamienie na szaniec (A. Kamiński)

Geneza

Do powstania książki przyczyniły się wypadki związane z aresztowaniem, a następnie odbiciem Rudego. 26 marca 1943 r. w słynnej akcji pod Arsenałem uwolniono Rudego i innych więźniów przewożonych z alei Szucha na Pawiak. Wydarzenie to wstrząsnęło Polską Podziemną. Relację o tych wydarzeniach otrzymał Kamiński od uczestników akcji pod Arsenałem, ponadto oparł się na pamiętniku Zośki. Po śmierci Rudego i Alka Tadeusz Zawadzki był w bardzo złym stanie psychicznym, ojciec namówił go wtedy do spisania swoich wspomnień; tak powstał pamiętnik, któremu nadał tytuł Kamienie rzucane na szaniec. Tuż przed śmiercią Rudy poprosił przyjaciela o recytowanie wiersza J. Słowackiego Testament mój, jedną ze zwrotek powtórzył za nim.

Kiedy Zośka dowiedział się, że Kamiński chce napisać książkę o Alku i Rudym, którzy zmarli tego samego dnia po akcji pod Arsenałem na skutek odniesionych ran, namawiał go do zatytułowania książki właśnie Kamienie rzucane na szaniec.

Omawiając genezę powieści oraz jej tytuł, należy również wspomnieć o książce, która była ulubioną lekturą Janka Bytnara. Nosiła tytuł Kamienie na szaniec. Jej autor, Karol Koźmiński, przedstawił życiorysy dwunastu legionistów, którzy polegli „na polu chwały”. We wstępie wyjaśnił zaś, że każdy z nich to „kamień” złożony na szańcu Ojczyzny, oni i wielu innych stali się „kopcami granicznymi nowej Polski”. O tej właśnie książce rozmawiał Rudy z Zośką i Stanisławem Broniewskim w przeddzień swego aresztowania.

Tytuł powieści jest więc swoistą aluzją do książki Koźmińskiego oraz wiersza J. Słowackiego, którego poezją fascynowało się całe pokolenie Kolumbów (tak nazwano ludzi urodzonych ok. 1920 r.), a przejęło tę fascynację od ojców - legionistów. Podobnie jak kiedyś oni, uznali, że ich obowiązkiem jest walczyć i umierać dla Polski, zgodnie z nakazem zawartym w słowach poety.

Czas akcji

Wydarzenia opisane w Kamieniach na szaniec rozgrywają się w czasie okupacji hitlerowskiej, akcja obejmuje okres od czerwca 1939 r., do sierpnia 1943 r.

Rozdział pierwszy (Słoneczne dni), będący właściwie przedakcją, toczy się w czerwcu 1939 r., kiedy to główni bohaterowie książki, tuż po zdaniu matury, wyruszają na wycieczkę w Beskid Śląski. Rozdział drugi (W burzy i we mgle) rozpoczyna się we wrześniu 1939 r. - chłopcy z „Buków”, wraz z innymi warszawiakami, zmuszeni są do opuszczenia stolicy, do której powracają w październiku; rozdział ten obejmuje też pierwsze miesiące okupacji. Rozdział trzeci (W służbie Małego Sabotażu) zaczyna się wiosną 1941 r., rozdział czwarty (Dywersja) w listopadzie 1942, piąty (Pod Arsenałem) 22 marca 1943, w przeddzień aresztowania Rudego, szósty (Celestynów) w maju 1943, siódmy (Wielka gra) w lecie 1943, rozdział ten kończy się śmiercią Zośki w dniu 20 sierpnia 1943 r.

Miejsce akcji

Akcja rozgrywa się przede wszystkim w okupowanej Warszawie, ale są w powieści także inne miejsca akcji: rozdział drugi toczy się częściowo na drogach Polski, zatłoczonych przez uchodźców we wrześniu 1939 r. Jest to również Celestynów, mała stacyjka na trasie kolejowej Warszawa - Lublin, gdzie oddział Zośki odbija grupę więźniów, a także wieś Sieczychy pod Wyszkowem - ludzie Zośki mają tam zlikwidować posterunek żandarmerii.

Lista działów - Język polski

Lista działów - Język polski
Na swoich stronach GRUPA INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp.k. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies. Zamknij