Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej
Jesteś tutaj: Język polski » Gimnazjum » Wiersze » Nic dwa razy (W. Szymborska)

Nic dwa razy (W. Szymborska)

Trudno określić podmiot liryczny tego wiersza - to z pewnością człowiek doświadczony, swoje wypowiedzi popiera przykładami, być może jest filozofem, na pewno jest to osoba o refleksyjnej naturze (dużo myśli, zastanawia się nad sensem życia). Podobnie jest z odbiorcą wiersza, choć występują tu bezpośrednie zwroty do „ty” lirycznego: „twoje imię”, „jesteśmy razem”. Adresat wypowiedzi lirycznej nie został jasno określony, ale refleksje wyrażone w wierszu pozwalają przypuszczać, że jest to ktoś bliski podmiotowi lirycznemu, a całość wypowiedzi ma formę poetyckiego listu.

Wiersz rozpoczyna refleksja o przemijalności ludzkiego życia, które dane jest każdemu tylko raz. Podmiot liryczny ujmuje to aforystycznie: „Nic dwa razy się nie zdarza / i nie zdarzy. Z tej przyczyny / zrodziliśmy się bez wprawy / i pomrzemy bez rutyny”. Nie da się powtórzyć żadnej sytuacji, „repetować / żadnej zimy ani lata” („nie ma dwóch” - powtórzenie). Ta ogólna refleksja poprzedza osobiste rozważania osoby mówiącej - zakochanej kobiety, którą zmienność własnych odczuć prowokuje do rozmyślań nad istotą miłości. Odwołuje się w swych rozważaniach do dwóch płaszczyzn czasowych. Wczoraj - „tak mi było, jakby róża / przez otwarte wpadła okno”, a więc zauroczenie, fascynacja, zachwyt. Dziś - „odwróciłam twarz ku ścianie” - rozterki, wątpliwości, niepewność. Ten stan podmiotu lirycznego został podkreślony przez zgromadzonych w dwóch wersach pytaniach retorycznych: „Róża? Jak wygląda róża? / Czy to kwiat? A może kamień?”.

Próba wyjaśnienia własnych wątpliwości prowadzi znów do uogólniającej refleksji, ujętej w formę błyskotliwej sentencji, która dotyczy zarówno chwili, jak i człowieka: „Jesteś - a więc musisz minąć. / Miniesz - a więc to jest piękne”. Podmiot liryczny uświadamia sobie, że czasu nie da się zatrzymać, trzeba przemijanie przyjąć jako nieodłączny element ludzkiej egzystencji. To dopiero pozwoli właściwie ocenić wartości i siłę własnych uczuć.

Podobna sentencja pojawia się na początku wiersza: „Nic dwa razy się nie zdarza” - wiersz ma więc wyraźnie budowę klamrową.

W ostatniej zwrotce podmiot liryczny puentuje te rozważania paradoksalnym stwierdzeniem: „spróbujemy szukać zgody, / choć różnimy się od siebie / jak dwie krople czystej wody”. Autorka odwołuje się do funkcjonującego w potocznym języku porównania „jak dwie krople wody”, określającego niezwykłe podobieństwo, wręcz identyczność np. wyglądu. Posługuje się nim, by podkreślić różnice między ludźmi. Jesteśmy do siebie podobni w swej fizyczności, różni nas jednak psychika, sposób odczuwania, myślenia, wrażliwość itd. Jedyną drogą porozumienia jest kompromis - „spróbujemy szukać zgody”.

Wiersz jest przykładem liryki pośredniej, w której rozważania filozoficzne podmiotu lirycznego prowadzą do rozstrzygnięć natury osobistej, a stany uczuciowe nie są nazywane wprost, ale sygnalizowane przez opis faktów, gestów, zachowań.

Wiersz ma budowę stroficzną, liczy 7 czterowersowych zwrotek o regularnych 8-zgłoskowych wersach, w których akcenty zostały równomiernie rozłożone. Wersy nie zawierają pełnych zdań, w dodatku poetka dość często stosuje przerzutnię (przeniesienie części sformułowania do drugiego wersu). Dzięki temu wiersz ma powolny, potoczysty rytm. Poetka zastosowała rymy żeńskie, niedokładne, parzyste: przyczyny - rutyny; głośno - okno. Pojawiają się także rymy wewnętrzne: uśmiechnięci - wpółobjęci.

Lista działów - Język polski

Lista działów - Język polski

Ostatnio oglądane

Ostatnio oglądane
Na swoich stronach GRUPA INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp.k. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies. Zamknij