Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej

Pamiętnik z powstania warszawskiego - fragmenty (M. Białoszewski)

Geneza

Białoszewski tak opisał powody napisania Pamiętnika...: „ciągle myślałem, że mam to powstanie opisać...”, „to jest największe przeżycie mojego życia”. Kłopotem okazał się wybór sposobu przekazu, pisarz wiedział, że powstania warszawskiego nie sposób opisywać literackim językiem, ani nawet językiem w jakiś sposób opracowanym na potrzeby dzieła literackiego. Zamiast pisać, opowiadał o tym przeżyciu ludziom - znajomym, przyjaciołom... Dopiero po niemal trzydziestu latach (utwór został wydany w 1970 r.) doszedł do wniosku, że najlepszym sposobem zapisu tych tragicznych wydarzeń jest mowa potoczna, „gadania”, i tak właśnie napisał Pamiętnik...

Czas akcji

Powstanie warszawskie trwało od 1 VIII 1944 r. do 2 X 1944 r. We fragmentach z podręcznika zostały opisane dni: 1 VIII - dzień wybuchu powstania; 5 VIII - dzień, w którym Niemcy (wzmocnieni przez nowe oddziały SS, policji oraz lotnictwo) rozpoczęli natarcie na Woli i Ochocie w celu otwarcia tras komunikacyjnych przez mosty; sierpień - trwa mordercza walka powstańców z przeważającymi siłami wroga i tragedia ludności cywilnej; 23 (24?) VIII - trwał szturm generalny Niemców, którzy od kilku dni systematycznie niszczyli kolejne domy na Starym Mieście atakami artylerii i lotnictwa (nie mogąc opanować tej dzielnicy jednym uderzeniem); koniec sierpnia - obrońcy Starego Miasta ewakuują się kanałami do Śródmieścia, Niemcy mordują większość ludności cywilnej i ciężko rannych (łącznie ok. 90 tys. ludzi); październik - kapitulacja powstańców.

Miejsce akcji

Powstańcza Warszawa. Białoszewski wylicza ulice: Leszno, Chłodna, Ogrodowa, Krochmalna, Grzybowska, Łucka, Piekarska, Miodowa, Wilcza, Krucza, Szpitalna, Jasna; poszczególne kamienice: Wilcza 23, Chłodna 39, Chmielna 32 (dom Białoszewskiego); zabytkowe budowle: pałac Paca. Opisuje powolne rozpadanie się miasta w gruzy, budowanie barykad, leje po bombach, domy o pustych oknach (powybijane szyby), gruzy, dziury, piwnice. Dzięki tak dokładnemu opisowi miejsce akcji - stolica staje się bohaterem utworu. Pamiętnik... to zapis śmierci nie tylko ludzi, ale także masakry Warszawy: „Dwieście tysięcy ludzi leży pod gruzami. Razem z Warszawą”.

Lista działów - Język polski

Lista działów - Język polski
Na swoich stronach GRUPA INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp.k. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies. Zamknij