Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej
Jesteś tutaj: Język polski » Gimnazjum » Lektury » Pan Tadeusz (A. Mickiewicz)

Pan Tadeusz (A. Mickiewicz)

Geneza

Adam Mickiewicz od 1829 roku przebywał na emigracji bez możliwości powrotu do rodzinnego kraju. Fakt ten zaważył zasadniczo na jego życiu i twórczości: napisane przez niego utwory przesiąknięte są gorącą miłością ojczyzny i wynikającą z tej miłości tęsknotą za „krajem lat dziecinnych”. Miał odtąd żyć na emigracji, wśród innych Polaków emigrantów, ale polska emigracja była skłócona, pełna wewnętrznych sporów. Toteż pierwszy okres pobytu Mickiewicza w Paryżu wypełniło pisanie Ksiąg pielgrzymstwa..., będących pewną próbą pogodzenia zwaśnionych stron. W tym okresie pisze Mickiewicz także Dziady cz. III, utwór pełen uwielbienia dla narodu i potępienia jego prześladowców. Dzięki swojej twórczości poeta zyskuje miano wieszcza narodowego, cieszy się też niezwykłym autorytetem wśród innych Polaków - wygnańców. Powstały mniej więcej w tym samym czasie Pan Tadeusz był poetycką próbą powrotu do utęsknionego „kraju lat dziecinnych” i zapomnienia o swojej niedoli emigranta. Mickiewicz, obdarzony niezwykłą pamięcią, zawarł w Panu Tadeuszu wszystkie wspomnienia z okresu dzieciństwa, które spędził na Litwie, w Nowogródku i w Zaosiu. Pamięć dawnych obyczajów, wyglądu szlacheckich domostw, szlacheckiej gościnności odżyły na nowo w Panu Tadeuszu, na kartach poematu została ocalona od zapomnienia szlachecka tradycja, która już w czasie pisania Pana Tadeusza zaczęła zanikać.

Podczas pobytu w Rzymie Mickiewicz dowiedział się o wybuchu powstania listopadowego. W kwietniu 1831 roku udał się do Wielkopolski, aby stamtąd przedrzeć się do zaboru rosyjskiego, jego plany się nie powiodły, ale właśnie w Wielkopolsce, we wsi Łukowo, zrodziła się idea napisania Pana Tadeusza. Przypuszczalnie powstał tam też początek utworu, toteż wygląd dworku w Soplicowie, o którym na początku Pana Tadeusza pisze poeta, mógł być zainspirowany wyglądem dworu w Łukowie. Zasadnicza część pracy nad Panem Tadeuszem przypada jednak na lata 1832-1834. Napisany w Paryżu Pan Tadeusz, został też tam wydany w roku 1834.

Czas i miejsce akcji

Akcja Pana Tadeusza zaczyna się od przyjazdu tytułowego bohatera do Soplicowa latem 1811 roku, wtedy rozgrywają się wydarzenia przedstawione w Księgach I-X (obejmują one kilka dni), kończy się zaś w 1812 roku (są to wydarzenia przedstawione w Księdze XI i XII, trwają one jeden dzień). Fabuła utworu obejmuje ponadto ostatnie ćwierćwiecze XVIII wieku, są to wydarzenia, o których w czasie swojej spowiedzi opowiada Jacek Soplica. Akcja Pana Tadeusza rozgrywa się na Litwie, w dworku szlacheckim Soplicowo, w zaścianku szlacheckim Dobrzyn, a także w starym zamku Horeszków.

Tło historyczne

Wydarzenia w Panu Tadeuszu przedstawione są na tle ważnych wypadków historycznych, związanych z kampanią napoleońską i marszem wojsk Napoleona na Moskwę. Jacek Soplica, w przebraniu księdza Robaka, jako emisariusz rządu emigracyjnego organizuje powstanie na Litwie, które ma przygotować grunt do wkroczenia wojsk napoleońskich. Wiosną 1812 r. wojska Napoleona, wraz z walczącymi u jego boku Legionami Polskimi dowodzonymi przez Jana Henryka Dąbrowskiego, wkraczają do Soplicowa (Księga XI i XII). Fabuła utworu, dzięki przypomnieniu młodości Jacka Soplicy, przenosi się w wiek XVIII. Dzieje nieszczęśliwej miłości Jacka wiążą się z takimi wydarzeniami historycznymi, jak: Konstytucja 3 maja, Targowica. Sam Soplica, próbując odkupić swoje przewinienia, bierze czynny udział w kampanii napoleońskiej, walczy pod Hohenlinden, Jeną, zdobywa wąwóz Somosierra.

Wątki

W Panu Tadeuszu możemy wyróżnić następujące główne wątki:

- dzieje miłości Tadeusza i Zosi;

- historia sporu o zamek między Soplicami a Horeszkami (między Sędzią a Hrabią);

- wątek narodowowyzwoleńczy, próby przygotowania na Litwie powstania; (wątek ten jest związany z historią Jacka Soplicy: nieszczęśliwą miłością do Ewy Horeszkówny, zamordowaniem Stolnika w czasie napadu wojsk rosyjskich na zamek, działalnością patriotyczną Jacka, jako próbą odkupienia swoich win).

Lista działów - Język polski

Lista działów - Język polski

Ostatnio oglądane

Ostatnio oglądane
Na swoich stronach GRUPA INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp.k. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies. Zamknij