Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej

Pieśń świętojańska o Sobótce (fragmenty) (J. Kochanowski)

Pieśń świętojańska o Sobótce Jana Kochanowskiego jest sielanką (idyllą), co oznacza, że w wyidealizowany sposób, wykorzystując wędrowny motyw natury, przedstawia życie na wsi, przeciwstawiając je innym profesjom, które ograniczają wolność człowieka, narażają go na niebezpieczeństwa, a nawet ryzyko utraty życia, jak żołnierz, adwokat. Jedynie byt szlachcica-ziemianina przedstawiony został jako egzystencja pozbawiona trosk i kłopotów. Ziemia, lasy, sady i wody są źródłem pożywienia dla gospodarza, jego rodziny i sług. Dostatek zapewniają ponadto pracowitość, roztropność. Życie płynie w harmonii z naturą, jest czas pracy, a potem odpoczynku (motyw często występujący w epoce Renesansu, m. in. w twórczości M. Reja - Żywot człowieka poczciwego).

Życie starszych stanowi wzór dla młodego pokolenia, które szanuje tradycję, od dzieciństwa uczy się skromności, czerpie naukę z doświadczeń swoich ojców i dziadów.

Wiersz powstał w XVI w. Ze względu na jego treść możemy wnioskować, że został napisany po 1570 r., kiedy Kochanowski mieszkał już w Czarnolesie i wiódł spokojne życie ziemianina. Rzeczypospolita przeżywała wtedy „złoty wiek”. Był to okres panowania ostatnich Jagiellonów, czas pokoju i zamożności, kiedy folwark i szlacheckie przeżywały szczyt rozkwitu.

Utwór jest pieśnią (def. patrz Słowniczek, str. 147), składa się z piętnastu strof czterowersowych. Napisany został ośmiozgłoskowcem, w każdej zwrotce powtarza się ten sam układ rymów aa, bb (rymy sąsiadujące). Jest to wiersz sylabiczny. Wyraźna rytmiczność wiersza odwołuje się do genezy gatunku i jego związków z muzyką. Język utworu swą prostotą naśladuje ludową pieśń. Występują takie środki artystyczne, jak: apostrofa, czyli bezpośredni zwrot do wsi z pytaniem retorycznym, na które oczywiście nie oczekuje się odpowiedzi („Wsi spokojna, wsi wesoła, / Który głos twej chwale zdoła?/ Kto twe wczasy, kto pożytki/Może wspomnieć za raz wszytki?), epitet („pobożne (...) staranie”), paralelizm składniowy, czyli powtórzenia składniowe („Jemu sady obradzają,/ Jemu pszczoły miód dawają”), hiperbola, zwana przesadnią („Stada igrają przy wodzie,/ A sam pasterz, siedząc w chłodzie,/ Gra w piszczałkę proste pieśni;/ A faunowie skaczą leśni”). Wszystkie te środki służą podkreśleniu zawartej w utworze idei, że tylko na wsi człowiek może czuć się bezpiecznie i szczęśliwie.

Lista działów - Język polski

Lista działów - Język polski
Na swoich stronach GRUPA INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp.k. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies. Zamknij