Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej
Jesteś tutaj: Język polski » Gimnazjum » Wiersze » Pieśń o Narodzeniu Pańskim (F. Karpiński)

Pieśń o Narodzeniu Pańskim (F. Karpiński)

Pieśń o Narodzeniu Pańskim należy do najbardziej znanych i najpiękniejszych kolęd polskich.

Zapamiętaj!

Kolęda - pieśń religijna związana z obrzędami świąt Bożego Narodzenia.

Utwór rozpoczyna obraz narodzin Chrystusa. W kilku zaskakujących antytezach poeta wskazuje na wielkość i ważność zaistniałego zdarzenia, podkreśla jednocześnie jego niepojęty i niezgłębiony sens.

„Ogień krzepnie, blask ciemnieje;

Ma granice Nieskończony.

Wzgardzony - okryty chwałą,

Śmiertelny - Król nad wiekami!”

Właśnie narodzony Syn Boży - „wzgardzony”, bo przychodzi na świat w zwykłej stajni, „śmiertelny” jako człowiek, pozostanie przecież „Królem nad wiekami”. W ten sposób „Słowo”, czyli zapowiedź nadejścia Boga, stało się „Ciałem” - i Bóg pojawił się wśród ludzi pod postacią niemowlęcia.

Karpiński zastosował w pierwszej części utworu środek poetycki zwany oksymoronem.

Zapamiętaj!

Oksymoron - wyrażenie łączące dwa sprzeczne znaczeniowo wyrazy, dzięki czemu dochodzi do przenośnego odczytania ich sensu, np. gorzki miód.

Zaskakujące zestawienie wyrazów, np.: „moc truchleje”, „Ogień krzepnie”, „blask ciemnieje”, pozwala na zaakcentowanie cudowności narodzin Syna Bożego, podkreśla niezwykłość tajemnicy, jakiej świadkami stają się ludzie zebrani w „nędznej szopie”.

Poeta odwołuje się do wielu powszechnych skojarzeń związanych z narodzinami Chrystusa. Kreśli więc obraz ubogiej stajenki, gdzie przy kolebce spotykają się i najubożsi pasterze, i królowie niosący Panu najbogatsze dary.

Ostatnia strofa kolędy ma charakter modlitwy. Rozpoczęta apostrofą do „Bożego Dziecięcia” wyraża zbiorową prośbę o błogosławieństwo dla ojczyzny i stałe wspieranie jej siłą boską. Nie przypadkiem właśnie ojczyzna zostaje wymieniona na pierwszym miejscu, a błaganie o „dobrą radę” dla niej towarzyszy prośbom o obdarzenie kraju „dobrym bytem” i siłą. Pieśń powstała w 1792 roku - kiedy utrata niepodległości była wciąż wielkim i świeżym nieszczęściem narodowym.

Franciszek Karpiński - wielki patriota - niejednokrotnie ubolewał w swojej twórczości nad losem kraju, nie mogąc pogodzić się z tragedią zaborów.

Utwór napisany został regularnym wierszem sylabicznym, ma budowę stroficzną, każda strofa kończy się refrenem. Wymienione cechy sprawiają, że pieśń jest bardzo rytmiczna i nadaje się do śpiewania.

Lista działów - Język polski

Lista działów - Język polski
Na swoich stronach GRUPA INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp.k. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies. Zamknij