Jesteś tutaj: Język polski » Gimnazjum » Wiersze » Przypowieść (K. K. Baczyński)

Przypowieść (K. K. Baczyński)

Poeta odwołuje się do Biblii, do początkowych fragmentów Księgi Rodzaju przedstawiających stworzenie świata i człowieka. Takie świadome nawiązanie przez twórcę do innego dzieła, zakładające, że odbiorca je dostrzeże i właściwie zinterpretuje, to aluzja literacka. Są tu motywy dziejowe: Bóg, stworzenie. Oba teksty łączy więc tematyka i obecność tych samych motywów (stworzenie ziemi, roślin, zwierząt, człowieka), różni je natomiast forma wypowiedzi, język oraz ukształtowanie fabuły.

Kolejne etapy powstawania świata w wierszu Baczyńskiego:

- powstaje ziemia (podobna do „jabłka złotego” i „zwierciadła przemian”),

- pojawiają się zwierzęta („powoli się sączą zwierząt dojrzałe krople”),

- ze śpiewu ptaków powstają chmury „do ziemi i gwiazd podobne”,

- morza zyskują swą barwę „dojrzałej jagody” od włosów położonych na wodę przez knieje,

- „Światło przenika do ziemi, a ziemia blask przygarnia”,

- „bory wrastają w powietrze”,

- „Zwierzęta wnikają w korę, a kora porasta życie”,

- powstaje „z chmur i ziemi ulany - człowiek ciemny i mały”.

Zaledwie część tego opisu wydaje się jasna i zrozumiała, bo przypominająca biblijną wizję. W wierszu Baczyńskiego uderza niestabilność powstających form, ich nieustanna przemiana, gra barw (wizualny środek obrazowania). Przemieniająca się ziemia czerpie swą energię z przenikania się światła i ciemności.

Bóg ukazany w Przypowieści śpi, świat powstaje niejako poza jego świadomością, choć na jego kształcie odbija się jego uśmiech, zmarszczenie brwi („zafrasował się”).

Fragment „z ciężkich kowadeł gór rosły łodygi ogniste,/a gromy w wysiłku kuły zmarszczone w groźnym namyśle,/aż się wykrzesał z kuźni (...) nasuwają skojarzenie z mitologiczną postacią boga ognia Hefajstosa (aluzja kulturowa), który w głębinach Etny wykuwa niezwykłe dzieła i ożywia je swym kunsztem.

W Przypowieści Baczyńskiego człowiek zrodził się z mieszaniny żywiołów ziemi, powietrza, ognia, „ciemny i mały” - a nie, jak mówi Biblia, doskonały i ukształtowany na boski obraz i podobieństwo. Powstał w czasie snu Boga, bez jego kontroli, dlatego tyle w nim sprzeczności, okrucieństwa i niszczycielskiej pasji, dlatego też „do dziś błądzi wśród grozy człowiek ciemny jak ziemia”.

Na taką wizję człowieka i świata niebagatelny wpływ ma fakt, że utwór powstał w czasie II wojny światowej. Doświadczenia poety znajdują odzwierciedlenie w obrazowaniu poetyckim twórcy - świat zmienia się, zewsząd otacza człowieka cierpienie i ciemność. Ogień, krew, śmierć - oto jego codzienność, ale zarazem efekt jego działań.

Lista działów - Język polski

Lista działów - Język polski

Ten portal korzysta z plików cookies w celu umożliwienia pełnego korzystania z funkcjonalności serwisu, dopasowania reklam oraz zbierania anonimowych statystyk. Obsługę cookies możesz wyłączyć w ustawieniach Twojej przeglądarki internetowej. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z ustawieniami przeglądarki.

Zamknij