Jesteś tutaj: Język polski » Gimnazjum » Lektury » Skąpiec (Molier) » Rodzaj, gatunek

Skąpiec (Molier) - Rodzaj, gatunek

Utwór Moliera to dramat. Jest przykładem komedii charakterów, ponieważ główny bohater to postać podporządkowana jednej cesze - bezgranicznemu skąpstwu, chciwości. Ona kieruje jego czynami i określa stosunki z otoczeniem. Skąpstwo Harpagona przedstawione zostało w sposób przejaskrawiony, wyolbrzymiony, w ten sposób bohater nabrał cech karykaturalnych.

Pomimo poważnej problematyki utwór pozostaje komedią. Świadczy o tym szczęśliwe zakończenie - Marianna, Walery i Anzelm okazują się rodziną, okrutnie rozdzieloną kiedyś przez kaprys losu. Dzięki temu młodzi, za wstawiennictwem Anzelma, będą mogli połączyć się w małżeństwie ze swymi ukochanymi, a Harpagon, uszczęśliwiony odzyskaniem swego skarbu (i zgodą Anzelma na poniesienie wszelkich kosztów), nie będzie czynił im żadnych przeszkód. Tego typu zakończenia określa się terminem deus ex machina (bóg z maszyny), co oznacza nieco sztuczne, bo bazujące na jakimś cudownym zdarzeniu, nieprzystające do realiów rozwiązanie konfliktów.

Utwór śmieszy dzięki obecności wszystkich trzech typów komizmu:

- komizm postaci: Harpagon jako karykatura skąpca, który przy całym swym sprycie i bezwzględności łatwo daje się oszukać komplementami (Frozyna), potakiwaniem (Walery).

- komizm sytuacji: spotkanie Harpagona z Kleantem, jako udzielającego pożyczki lichwiarza i jego klienta (sc. II, III, akt II); rozmowa z Frozyną zachwalającą uroki Harpagona jako mężczyzny godnego pożądania (sc. VI, akt II); przydzielanie zadań służbie w związku z zamierzoną przez Harpagona uroczystą kolacją i jego uwagi o oszczędności oraz złośliwe komentarze Jakuba (sc. I, II, III, akt III); wyznanie miłości Mariannie przez Kleanta w „imieniu ojca”, obdarowanie jej drogocennym pierścieniem, a gości poczęstunkiem (sc. XI, XII, akt III); Jakub godzi skłóconych i rozgorączkowanych sporem Harpagona i Kleanta (sc. IV, akt IV); przyznanie się do winy Walerego (sc. III, akt V).

- komizm słowa: dialog Harpagona ze Strzałką - stary lichwiarz próbuje wybadać służącego, czy wie coś na temat szkatułki, a on stara się zdobyć jak najwięcej informacji itd. (sc. III, akt I) - krótkie celne i złośliwe odpowiedzi Strzałki, spis przedmiotów sporządzony przez lichwiarza jako załącznik do umowy pożyczkowej (sc. I, akt II); komplementy Harpagona dla Marianny (sc. X, akt III); rozmowy Harpagona z komisarzem, jego oskarżenia wobec wszystkich, żądania okrutnych kar dla złodzieja itd. (akt V).

Lista działów - Język polski

Lista działów - Język polski

Ten portal korzysta z plików cookies w celu umożliwienia pełnego korzystania z funkcjonalności serwisu, dopasowania reklam oraz zbierania anonimowych statystyk. Obsługę cookies możesz wyłączyć w ustawieniach Twojej przeglądarki internetowej. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z ustawieniami przeglądarki.

Zamknij