Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej
Jesteś tutaj: Język polski » Gimnazjum » Wiersze » Sprawiedliwość (ks. J. Twardowski)

Sprawiedliwość (ks. J. Twardowski)

Warto zwrócić uwagę na tytuł wiersza: sprawiedliwość to pojęcie abstrakcyjne. Trudno sformułować jego definicję. Nie znajdziesz takiej definicji nawet w Słowniku języka polskiego. Są tam za to wyjaśnione sformułowania typu: sprawiedliwość społeczna, wymierzyć sprawiedliwość. Potocznie mówimy: podzielić sprawiedliwie - podzielić równo; wydać sprawiedliwy sąd - wydać sąd obiektywny, bezstronny. Można sformułować następującą definicję sprawiedliwości - bezstronności, obiektywizmu: być sprawiedliwym sędzią tzn. takim, który bierze pod uwagę racje obu stron konfliktu. Pamiętaj, że sprawiedliwość to pojęcie nieodłącznie związane z sądem, winą, karą, nagrodą.

W potocznym rozumieniu sprawiedliwość oznacza równość, to samo dla wszystkich. Podmiot liryczny odrzuca jednak takie rozumienie tego pojęcia, świadczą o tym rozpoczynające się anaforą „gdyby” cztery pierwsze wersy utworu. Formułuje też paradoksalną tezę: „gdyby każdy miał to samo / nikt nikomu nie byłby potrzebny”. Kolejny wers wprowadza apostrofę do „Ty”, tzn. „Boże”, i określa postawę podmiotu lirycznego, który dziękuje za inny, mądry boski porządek świata.

Wiersz jest zakończony puentą: „nierówni potrzebują siebie / im łatwiej zrozumieć że każdy jest dla wszystkich / i odczytywać całość”. Podobnie jak początkowa teza i to podsumowanie brzmi paradoksalnie - na pozór. Nierówność kojarzy się z brakiem, niedoskonałością. Tymczasem według podmiotu lirycznego jest źródłem działań pozytywnych, wyzwala potrzebę kochania, interesowania się drugim człowiekiem, budowania więzów. To Bóg obdarzył nas nierównością, byśmy poczuli potrzebę wzajemnego uzupełniania. W ten sposób świat staje się całością. Taka jest filozoficzna refleksja zawarta w wierszu. Na jej podstawie można sformułować definicję sprawiedliwości Jana Twardowskiego:

Sprawiedliwość - to nagroda Boga dla człowieka. Stwórca jako sprawiedliwy sędzia obdarzył nas wszystkich jakimiś zaletami i wadami, każdy dostał tyle, ile powinien. Sprawiedliwość polega na tym, że mając różne dary w różnych ilościach, możemy się nawzajem dzielić, „wymieniać”, obdarzać. Dzięki boskiej sprawiedliwości świat tworzy harmonijną całość.

Utwór ten nasuwa skojarzenie z hymnem J. Kochanowskiego Czego chcesz od nas, Panie..., w którym Bóg jest stwórcą i władcą świata, panem natury, opiekunem i dobroczyńcą, a jego dzieło harmonią i doskonałością. O takim Bogu mówi również J. Twardowski i wyjaśnia, że boska sprawiedliwość nie oznacza równości, lecz indywidualność i różnorodność.

Wiersz jest utworem lirycznym o charakterze dziękczynnej modlitwy, zawiera bowiem zwrot do Boga, podziękowania podmiotu lirycznego za mądrze uporządkowany świat, a w jego treści zawarte są rozmyślania i refleksje o naturze Boga i jego stosunku do człowieka - motywy religijne.

Lista działów - Język polski

Lista działów - Język polski
Na swoich stronach GRUPA INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp.k. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies. Zamknij