Jesteś tutaj: Język polski » Liceum » Młoda Polska » Koniec wieku XIX (K. Przerwa-Tetmajer)

Koniec wieku XIX (K. Przerwa-Tetmajer)

Utwór ten często bywa nazywany manifestem ideowym pokolenia dekadentów. Poeta kreśli w nim portret duchowy człowieka końca wieku, schyłkowca, dekadenta. Podmiot liryczny próbuje znaleźć odpowiedź na pytania nurtujące ludzi przełomu wieków. Zastanawia się jak żyć, jaką postawę przyjąć wobec świata i ludzi, jakimi kierować się wartościami. Człowiek końca wieku jest rozczarowany przeszłością, a przyszłość jest dla niego wielką niewiadomą. Nie wierzy w rozumową możliwość poznania świata, zastanawia się, czy warto walczyć, czy walka ma jakiś sens. A może lepiej poddać się rezygnacji, zwątpieniu, może człowiek z góry skazany jest na przegraną:

„Rezygnacja? ... Czyż przez to mniej się cierpieć będzie

gdy się z poddaniem schyli pod nóż gilotyny?”.

Poeta stawia szereg pytań, na które nie może znaleźć właściwej odpowiedzi. W ostatniej strofie utworu pyta:

„Cóż więc jest? Co zostało nam, co wszystko wiemy,

dla których żadna z dawnych wiar już nie wystarcza?”.

Świat, który go otacza, potęguje tylko samotność, strach przed życiem, w którym nie ma żadnych stałych wartości, nawet wiara w Boga została zatracona. Człowiek końca wieku jest samotny, bezradny, nie jest w stanie podjąć jakiegokolwiek działania, jedyne, na co może się zdobyć, to milczenie i bierność:

„Jakaż jest przeciw włóczni złego twoja tarcza,

człowiecze z końca wieku? ... Głowę zwiesił niemy”.

Ten portal korzysta z plików cookies w celu umożliwienia pełnego korzystania z funkcjonalności serwisu, dopasowania reklam oraz zbierania anonimowych statystyk. Obsługę cookies możesz wyłączyć w ustawieniach Twojej przeglądarki internetowej. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z ustawieniami przeglądarki.

Zamknij