Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej

Piosenka o końcu świata (Cz. Miłosz)

Rodzaj literacki: liryka

Gatunek liryki: liryka filozoficzna

W Piosence o końcu świata, pochodzącej z tomu Ocalenie, Miłosz przedstawia kontrastową wobec kulturowych stereotypów wizję końca świata. Wiersz przywołuje na myśl Apokalipsę św. Jana z jej katastroficzną wizją Sądu Ostatecznego. W przeciwieństwie do biblijnego obrazu koniec świata ukazany w Piosence... jest zwyczajny. Nie zapowiadają go żadne znaki i kataklizmy. Przyroda jest spokojna, wręcz radosna, wszystko wygląda tak, jak powinno wyglądać w zwykły słoneczny dzień:

„W dzień końca świata

Pszczoła krąży nad kwiatem nasturcji, (...)

Skaczą w morzu wesołe delfiny,

Młode wróble czepiają się rynny

I wąż ma złotą skórę jak powinien mieć”.

Normalnie zachowują się także ludzie, zajmując się swoimi codziennymi zajęciami i pracą, nie przewidując zbliżającego się końca:

„Kobiety idą polem pod parasolkami,

Pijak zasypia na brzegu trawnika,

Nawołują na ulicy sprzedawcy warzywa”.

Świat toczy się swoim normalnym rytmem. Wychowani w tradycji kultury chrześcijańskiej ludzie spodziewają się katastroficznego w swym charakterze końca świata, zapowiedzianego biblijnymi znakami. Nie mogą uwierzyć, że może on przyjść niepostrzeżenie. Zakodowane w ich umyśle stereotypowe wyobrażenia są zbyt silne:

„A którzy czekali błyskawic i gromów,

Są zawiedzeni.

A którzy czekali znaków i archanielskich trąb,

Nie wierzą, że staje się już”.

Zwyczajność końca rodzaju ludzkiego nie przystaje do naszych wyobrażeń, roz-czarowuje swoją normalnością. Ludzie chcą wyraźnych znaków, które uwypukliłyby tragizm końca świata, nadały mu wymiar prawdziwie apokaliptyczny. Jedynie staruszek podwiązujący pomidory w swoim ogródku rozumie, że „Innego końca świata nie będzie”. On wie, że koniec świata „staje się już”, dla poszczególnych istot w chwili ich śmierci. Jest zwyczajny i normalny, stanowi część życia i nie wymaga apokaliptycznej oprawy. Mądry staruszek nie jest natchnionym prorokiem, ale zwykłym człowiekiem, który z filozoficznym dystansem patrzy na sprawy tego świata. Wie, że ludzka śmierć i kres wszystkiego są nieuchronne i nie można im przeciwdziałać. Trzeba nauczyć się godzić z tym, co nas czeka i przyjmować to jako naturalną kolej rzeczy. Poeta uświadamia nam, że śmierć i koniec świata mogą przyjść w każdym momencie. Trzeba być zawsze przygotowanym i ze spokojem poddać się losowi. Koniec świata przychodzi bez zapowiedzi w każdej chwili naszego życia, zwykły i normalny, nie jest spektakularnym widowiskiem.

Na swoich stronach GRUPA INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp.k. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies. Zamknij