Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej

*** (oblicze ojczyzny) (T. Różewicz)

W tym wierszu poeta próbuje odpowiedzieć na pytanie, czym jest ojczyzna. Znamy wiele definicji słowa „ojczyzna” i na ogół łatwo nam jest je wytłumaczyć. Ojczyzna to miejsce urodzenia, kraj, w którym żyjemy, nasze miejsce na ziemi. Adam Mickiewicz tak określił pojęcie „ojczyzna”: „ludzie zachowujący w sobie to, co stanowi istotę narodowości polskiej, zdolni są przedłużyć byt ojczyzny niezależnie od wszystkich warunków politycznych”. Z jego słów wynika, że ojczyzna to nie tylko kraj, miejsce na mapie, miejsce urodzenia, ale o wiele więcej. Podmiot liryczny (może autor) z wiersza Różewicza twierdzi, że:

- ojczyzna to miejsce urodzenia, kraj dzieciństwa;

- ojczyzna to uczucia, które przeżywamy: miłość, przyjaźń, zachwyt, smutek po śmierci bliskich.

Mówi również, że ojczyzna potrafi się śmiać, ale także krwawić, boleć.

Na podstawie wypowiedzi dwu poetów można wywnioskować, że ojczyzna to wszystkie nasze przeżycia, wszystko to, co jest nam bliskie i drogie, świadomość bycia Polakiem to pojęcie najogólniejsze. Jesteśmy Polakami, bo urodziliśmy się w polskim mieście lub na polskiej wsi, w dzieciństwie słuchaliśmy polskich baśni, oglądaliśmy polską przyrodę - to wszystko jest nam bliskie, jest nasze, znajome, swojskie. Wychowywaliśmy się wśród krewnych, ich groby odwiedzamy w dniu święta zmarłych, ich wspominamy. Każdy z nas wie, jak wygląda polski las, zna nazwy polskich drzew, kwiatów, ziół. Różewicz pisze (przenośnia)

„na początku ojczyzna

jest blisko

na wyciągnięcie ręki”

na początku nawet się nie zastanawiamy nad swoim pochodzeniem - jesteśmy tu i teraz, jesteśmy Polakami. Ojczyzna jest dla nas bezpieczna, przyjazna - „śmieje się”.

„dopiero później rośnie

krwawi

boli”

i z czasem zaczynamy rozumieć, co to znaczy być Polakiem - poznajemy historię naszego narodu, stajemy się za niego coraz bardziej odpowiedzialni, poznajemy narodowe wady i zalety, czasem trzeba bronić ojczyzny, czasem trzeba ją opuścić i wtedy jest się skazanym na tęsknotę do kraju (to wszystko kryje się w zacytowanej przenośni). W naszym języku istnieje nawet oddzielna nazwa tego rodzaju tęsknoty - nostalgia. Wszystko to sprawia, że ojczyzna staje się coraz droższa, jesteśmy świadomi, że wymaga od nas poświęceń. Najtrudniej znieść krzywdę doznaną we własnej ojczyźnie, a takie przypadki miały w naszym kraju miejsce - wtedy „ojczyzna boli” najbardziej.

Wiersz jest złożony z sześciu strof o nieregularnej budowie (wiersz wolny). Wersy są różnej długości, niektóre bardzo krótkie, złożone z jednego wyrazu, który poeta wyraźnie wyróżnia. Jest to wiersz biały - bezrymowy. Należy do liryki pośredniej - o swoim stosunku do ojczyzny poeta opowiada, ukrywając się za przedstawionymi sytuacjami, definicjami. Najczęściej występujący tu środek artystyczny to przenośnia: „mała (...) ojczyzna”, „słowa owoce”, „ojczyzna się śmieje”, „jest blisko / na wyciągnięcie ręki”, „rośnie / krwawi / boli”. Służy ona oddaniu bogatej treści utworu - w przenośniach kryje się rozbudowana definicja ojczyzny.

Lista działów - Język polski

Lista działów - Język polski
Na swoich stronach GRUPA INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp.k. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies. Zamknij