Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej
Jesteś tutaj: Język polski » Liceum » Literatura współczesna » Potęga smaku (Z. Herbert)

Potęga smaku (Z. Herbert)

Utwór ten pochodzi z tomu Raport z oblężonego Miasta i inne wiersze. Można go odczytać jako protest przeciwko ustrojowi totalitarnemu. Według poety smak czyli gust, poczucie piękna, estetyki może odegrać w życiu człowieka ogromną rolę. Znajomość antycznych wzorców, ideałów piękna, a co za tym idzie literatury, sztuki, filozofii i kultury pozwala dostrzec prymitywizm, brzydotę środków, za pomocą których władza komunistyczna usiłuje „kusić” ludzi:

„Tak więc estetyka może być pomocna w życiu

nie należy zaniedbywać nauki o pięknie”.

Poeta przekornie pyta:

„Kto wie gdyby nas lepiej i piękniej kuszono

słano kobiety różowe płaskie jak opłatek

lub fantastyczne twory z obrazów Hieronima Boscha...”.

Jednak mechanizm totalitarnej propagandy, prostota i nachalność oferowanych środków rodziły w człowieku, który kierował się w życiu poczuciem estetyki, złość i obrzydzenie. Świat wyłaniający się z wiersza jest wstrętny i odrażający, śmierdzi spirytusem, a polityczni agitatorzy „w leninowskich kurtkach”, to:

„chłopcy o twarzach ziemniaczanych

bardzo brzydkie dziewczyny o czerwonych rękach”.

W zestawieniu z ideałami klasycznego piękna, ideały socrealistycznej sztuki są żałośnie brzydkie. Język propagandy to „parciana retoryka”, „łańcuchy tautologii parę pojęć jak cepy” - język prymitywny, prostacki, pozbawiony urody i dystynkcji. Człowiek wychowany na dziełach antycznych twórców z obrzydzeniem odwraca się od nachalnej propagandy. Poeta dwukrotnie powtarza:

„To wcale nie wymagało wielkiego charakteru

nasza odmowa niezgoda i upór

mieliśmy odrobinę koniecznej odwagi

lecz w gruncie rzeczy była to sprawa smaku...”.

Wydaje się, że sprzeciw, o którym mówi poeta, jest czymś zwyczajnym i naturalnym, a przecież ten „dobry smak” można było przypłacić życiem, mimo to jednak Herbert i wielu innych pozostali wierni swoim zasadom, ich smak:

„... każe wyjść skrzywić się wycedzić szyderstwo

choćby za to miał spaść bezcenny kapitel ciała

głowa”.

Mimo iż „odmowa niezgoda i upór” mogły doprowadzić do utraty życia, sprzeciw wobec zła jest sprawą, która nie podlega żadnym dyskusjom. Warto zwrócić uwagę, iż podmiot liryczny wypowiada się w imieniu ludzi wykształconych, oczytanych, świadomych dotychczasowego dorobku kulturalnego ludzkości. Wiadomo, że spośród artystów wielu poparło ustrój komunistyczny i zaczęło tworzyć według doktryny socrealizmu. W wierszu Potęga smaku Herbert udowadnia, że nikt z tych, którzy zrozumieli i „poczuli” prawdziwą, wielką sztukę nie mógł zaakceptować i poważnie traktować brzydoty, szarości, ubóstwa środków wyrazu sztuki socrealizmu. Jednocześnie poeta pokazuje jak wiele znaczy wychowanie i przygotowanie człowieka do odczuwania piękna, wyrobienie „dobrego smaku”. Okazuje się, że przydaje się on w każdej dziedzinie życia.

Ostatnio oglądane

Ostatnio oglądane
Na swoich stronach GRUPA INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp.k. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies. Zamknij