W pamiętniku Zofii Bobrówny (J. Słowacki)

Gawęda o wierszu
Pamiętnik Zapewne nieraz wpisywałeś się koleżance do pamiętnika. Są jeszcze wśród dzieci popularne. Ale, mówiąc szczerze, wpisuje się do nich byle jakie wierszyki. Takie, które każdy może wpisać każdemu. Kiedyś młodziutkie panienki miały „sztambuchy”. Wpisywały się do nich osoby bliskie lub szczególnie szanowani goście, odwiedzający dom.
Nadawca wiersza Z pewnością takim gościem był w domu państwa Bobrowskich Juliusz Słowacki. Wiersz „W pamiętniku Zofii Bobrówny” powstał na emigracji. Wskazują na to uczucia w nim ujawnione: smutek, tęsknota za krajem, gorycz, żal z powodu tułaczego, nieszczęśliwego losu.
Obraz ojczyzny Ojczyzna jawi się w wierszu jako odległa, piękna kraina. Opisuje ją poeta za pomocą uosobień: „Każdy kwiatek powie wiersze Zofi, każda jej gwiazdka piosenkę zanuci” i epitetów: „gwiazdy błękitne”, „kwiateczki czerwone”, „Ikwy srebrne fale”.
W dalszej kolejności poeta powie: „Słuchaj - (...) to są najlepsi poeci” (znaczy to, że polska przyroda jest nie tylko piękna; ona potrafi myśleć, czuć i współuczestniczyć w dobrych i złych momentach życia Polaka. Umie również najlepiej oddać panujący nastrój, atmosferę każdej sekundy, minuty, godziny - to przyroda jest najdoskonalszym poetą).
Adresatka wiersza Adresatką wiersza jest oczywiście Zofia Bobrówna, o czym świadczą:
  • tytuł wiersza;
  • bezpośredni zwrot do adresata: „Niechaj mię Zośka o wiersze nie prosi”;
  • kilkukrotne powtórzenie w wierszu imienia „Zosia”, „Zośka.
Zwracając się do Zosi, poeta używa języka prostego, zrozumiałego, odwołuje się do rzeczy miłych i delikatnych (kwiaty, gwiazdy); stosuje zdrobnienia: „kwiateczki”, „gwiazdeczki”, „dziecina”. Pisze w ten sposób, ponieważ zwraca się do dziecka. Zosia w momencie powstania wiersza miała dziesięć lat.
Prośba poety Poeta prosi dziewczynkę o rzecz niemożliwą:
Przywieź mi, Zośko, od tych gwiazd światłości,
Przywieź mi, Zośko, z tamtych kwiatów woni,
Bo mi zaprawdę odmłodnieć potrzeba.
Wróć mi więc z kraju taką - jakby z nieba
”.
Prośbę swą wyraża za pomocą przenośni, którą możemy różnie rozumieć. Najprościej tak: „gdy wrócisz z kraju i znów się spotkamy, opowiadaj mi o nim - o jego krajobrazach, o ludziach, o pięknie Polski. Może twoja opowieść ukoi moją tęsknotę”.

Utwór został napisany jedenastozgłoskowcem i składa się z trzech sześciowersowych zwrotek o układzie rymów: ababcc: prosi - wróci - Zosi - zanuci - zleci - poeci.

Poeta zastosował związki wyrazowe używane w języku codziennym, tzw. prozaizmy, np. „nauczyłem się gadać”. W wierszu przeważają jednak typowe dla języka poetyckiego środki artystyczne: epitety („Gwiazdy błękitne”, „srebrne fale”, „los nieszczęśliwy”), porównanie („Wróć (...) z kraju taką - jakby z nieba”), przenośnie („gwiazdka piosenkę zanuci”, „los goni”), zdrobnienia („kwiateczki”), czyli formy nieużywane w potocznej polszczyźnie.

Lista działów - Język polski

Lista działów - Język polski

Ten portal korzysta z plików cookies w celu umożliwienia pełnego korzystania z funkcjonalności serwisu, dopasowania reklam oraz zbierania anonimowych statystyk. Obsługę cookies możesz wyłączyć w ustawieniach Twojej przeglądarki internetowej. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z ustawieniami przeglądarki.

Zamknij