Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej

Inne zabytki średniowiecznej poezji i prozy religijnej

XIV i XV w. przynoszą dwa zbiory kazań: Kazania świętokrzyskie (odnalezione przez A. BrÜcknera w Petersburgu, wszyte w oprawę innego rękopisu, XIV w.) i Kazania gnieźnieńskie (początek XV w.) Kazania świętokrzyskie adresowane były do światlejszego audytorium, a Kazania gnieźnieńskie raczej do ludzi prostych. Są cenne przede wszystkim jako źródło wiedzy o ówczesnym języku. Podobnie wartościowymi źródłami są tłumaczenia tekstów biblijnych: Psałterz floriański (XIV w.), Psałterz puławski (XV w.), Biblia królowej Zofii (1455).

Obficie rozwija się poezja religijna, kolędy, teksty pieśni wielkanocnych, porównaj też omówioną dalej Legendę o św. Aleksym.

Za godną porównania z Bogurodzicą uznaje się piętnastowieczną pieśń Żale Matki Boskiej pod krzyżem (inna nazwa Lament świętokrzyski).

Jest to pełna liryzmu i skargi wypowiedź Matki Boskiej stojącej pod krzyżem skatowanego syna. Wykorzystany został upowszechniony w sztuce i literaturze europejskiej motyw Stabat Mater Dolorosa (Stała Matka Boleściwa...), lecz po raz pierwszy w poezji polskiej pojawiła się tak liryczna, uczuciowa wypowiedź.